Promocje

Atrakcje turystyczne Szklarska Poręba

Karkonosze

Najwyższe i niewątpliwie najlepiej znane pasmo Sudetów. Dzięki bardzo dobrze rozwiniętej infrastrukturze turystycznej (sieć szlaków turystycznych, schronisk górskich, urządzeń narciarskich) stanowią od stuleci cel górskich wędrowców i narciarzy.

Ich niewątpliwe piękno, bogactwo osobliwości przyrody, zachwycające panoramy i wyjątkowa atmosfera przyciągają artystów i ludzi wrażliwych na naturalne piękno otoczenia. Unikatowa fauna i flora przyciąga w Karkonosze przyrodników i badaczy natury.

Karkonosze ciągną się pasmem o długości 36 km od Przełęczy Szklarskiej – osiedle Jakuszyce (886 m n. p. m.) na zachodzie aż do Bramy Lubawskiej (511 m n. p. m.) na wschodzie.

Wyraźnie wyeksponowany w krajobrazie Główny Grzbiet Karkonoszy – Śląski biegnący od Szklarskiej Poręby do Przełęczy pod Śnieżką i najwyższa kulminacja Sudetów – Śnieżka (1603 m n. p. m.) wzbudzały zawsze zachwyt i należny górom respekt, stąd Karkonosze nazywano Górami Olbrzymimi.

Karkonosze jak większość gór różnią się z północnej i południowej strony. Od północy polskie góry mają kształt wyraźnego wału o stromo opadających zboczach, natomiast od południa czeska część piętrzy się stopniowo kolejnymi pasmami, narastającymi w coraz wyższe grzbiety górskie.

Pod względem geologicznym Karkonosze należą do jednostki zwanej blokiem karkonosko-izerskim. Od zachodu aż po Przełęcz pod Śnieżką, kończącą od wschodu Równię pod Śnieżką, budują je waryscyjskie granitoidy. Sama Śnieżka zbudowana jest głównie z metamorficznych hornfelsów, a resztę grzbietu na wschód od niej budują przeważnie proterozoiczne gnejsy, łupki łyszczykowe, granitognejsy, z zieleńcami, zlepieńcami i szarogłazami u podnóża.
Obecne ukształtowanie Karkonosze jest wynikiem waryscyjskich ruchów górotwórczych sprzed około 300 mln lat, po których nastąpił okres erozji i denudacji. Następnie zasadniczy masyw gór został ponownie wydźwignięty w okresie trzeciorzędowej orogenezy alpejskiej. Za sprawą ruchów górotwórczych i następujących po nich okresów erozji i denudacji Karkonosze uzyskały charakterystyczny wygląd szerokiego grzbietu, z którego wyrastają kopuły poszczególnych szczytów.

Jednak najbardziej atrakcyjne elementy rzeźby Karkonoszy powstały w okresie intensywnej erozji podczas zlodowaceń (plejstocen) i po ustąpieniu lądolodu. Efektem tych procesów są kotły polodowcowe opadające skalistymi ścianami, u których podnóża leżą stożki usypiskowe i napływowe oraz moreny denne, boczne i czołowe, stawy i jeziorka polodowcowe znajdujące się w Kotle Wielkiego Stawu, Kotle Małego Stawu, Wielkim Śnieżnym Kotle.

Wysokogórski, niemal polarny klimat oraz wietrzenie przyczyniły się także do powstania wielu fantastycznie uformowanych skałek rozsianych po całych Karkonoszach: Pielgrzymy, Słonecznik, Paciorki, Twarożnik, Trzy Świnki, Końskie Łby czy Śląskie Kamienie.
Na niektórych skałkach karkonoskich spotyka się tzw. kociołki wietrzeniowe.

Warunki klimatyczne w Karkonoszach są znacznie ostrzejsze, niż wynikałoby to z wysokości tych gór. Panujący tu klimat odpowiada europejskim górom wysokim. W Karkonoszach średni spadek temperatury wynosi 0,6 stop. C na 100m wysokości. Wskutek tego temperatury np. w Szklarskiej Porębie są o 4-5 stop. C wyższe niż na Szrenicy.

Roczna suma opadów na Szrenicy i wielkim Szyszaku przekracza 1400mm, a na Śnieżce 1200mm. Bardzo charakterystyczne dla Karkonoszy w kresie zimowym są osady w postaci szreni lub szadzi, pokrywające lodowymi igłami budynki, drzewa, a nawet źdźbła traw.

Niewątpliwego uroku dodają Karkonoszom potoki i rzeki, spływające stromymi, skalistymi dolinami, często po głazach, tworząc kaskady i wodospady w przełomowych dolinach. Do najwyższych i najpiękniejszych należą wodospady Kamieńczyka i Szklarki. (*)

(*) – tekst na podstawie materiałów KPN oraz “Karkonosze” Marek Staffa

Karkonoski Park Narodowy

Wyjątkowość Karkonoszy i ich niepowtarzalne walory sprawiły, że już w 1933 roku w miejscach szczególnie cennych utworzono pierwsze rezerwaty przyrody: Śnieżne Kotły, Czarny Kocioł, Kocioł Łomniczki, Kocioł Małego Stawu, Kocioł Wielkiego Stawu. Po II wojnie światowej zaczęto czynić starania w celu utworzenia parku narodowego. Profesorowie z Uniwersytetu Poznańskiego i Uniwersytetu Wrocławskiego jako pierwsi podjęli kroki, aby zrealizować zamierzony cel. Po kilkunastu latach przygotowań i uzgodnień 16 stycznia 1959 roku mocą Rozporządzenia Rady Ministrów został utworzony Karkonoski Park Narodowy.

Obecna powierzchnia parku wynosi 5580 ha. Największą cześć parku zajmują lasy – 3942 ha – objęte głównie ochroną częściową. Tereny położone powyżej górnej granicy lasu czyli piętro subalpejskie i alpejskie o powierzchni 1726 ha objęto ochroną ścisłą. Park swoim zasięgiem obejmuje Główny Grzbiet Karkonoszy od zachodnich zboczy Mumlawskiego Wierchu na zachodzie po Przełęcz Okraj na wschodzie. W skład Parku wchodzą również dwie enklawy na Pogórzu Karkonoskim: Góra Chojnik oraz Wodospad Szklarki. Obie enklawy włączono do Parku ze względu na dobrze zachowane naturalne lasy podgórskie i dolnoreglowe (głównie lasy bukowe). Karkonoski Park Narodowy położony jest na terenie sześciu gmin: Szklarska Poręba, Piechowice, Jelenia Góra, Podgórzyn, Karpacz i Kowary.
Dla realizacji zadań ochronnych teren Parku podzielony jest na trzy obwody ochronne : Szrenica, Przełęcz i Śnieżka.

Wokół Parku utworzona jest otulina, której powierzchnia wynosi 11 266 ha. Tereny otuliny Parku administrowane są przez okoliczne nadleśnictwa w Szklarskiej Porębie, Kowarach i Kamiennej Górze. Położenie Parku oraz otuliny wraz z podziałem na poszczególne strefy ochronne przedstawiono na załączonej mapie.

Od 1986 roku Karkonosze wraz z Górami Izerskimi tworzą Obszar Chronionego Krajobrazu stanowiący strefę ochronną dla terenów Karkonoskiego Parku Narodowego. Podobną rolę spełnia utworzony w 1989 roku Rudawski Park Krajobrazowy, stykający się z terenem Karkonoskiego Parku Narodowego od strony wschodniej. Obszary te, objęte różnymi formami prawnej ochrony przyrody, wraz z terenami czeskiego parku narodowego (Krkonosský národní park) i parku krajobrazowego (chránená krajinná oblast – Jizerske hory) stanowią jeden z najrozleglejszych kompleksów chronionych w Środkowej Europie.

W 1993 roku decyzją działającego w ramach UNESCO Międzynarodowego Komitetu MaB (program Człowiek i Środowisko) w Paryżu został utworzony Bilateralny Rezerwat Biosfery Karkonosze/ Krkonose. Utworzenie Rezerwatu było wynikiem wspólnych polsko – czeskich dążeń. Obejmuje on swoim zasięgiem dotychczasowy obszar parków narodowych : Karkonoskiego Parku Narodowego i utworzonego w 1963 roku po czeskiej stronie Karkonoszy Krkonosského národního parku. Powierzchnia Rezerwatu wynosi 60,5 tys. ha, z czego 55 tys. ha leży na terenie Czech, a 5,5 tys. ha na terenie Polski. Rezerwat Biosfery tworzą trzy strefy : rdzenna (10,1 tys.ha), buforowa (32 tys. ha) i tranzytowa (18,4 tys. ha). Po polskiej stronie dotychczas brak jest strefy tranzytowej.

Góry Izerskie

Góry Izerskie to wymarzone miejsce do uprawiania turystyki rodzinnej. Ich częściowo łagodna linia sprawia, że Izery zdobywać mogą zarówno najstarsi jak i najmłodsi turyści. Sieć pokrytych szutrem szlaków prowadzonych po czasem stromo opadających stokach sprawia, że jest to jedno z najlepszych miejsc do uprawiania kolarstwa górskiego.

Zimą Izery zamieniają się w mekkę dla narciarzy klasycznych. Stowarzyszenie Bieg Piastów od pierwszych opadów śniegu, aż do późnej wiosny utrzymuje tu ponad 100 kilometrów tras narciarskich. Biegają po nich zarówno olimpijczycy jak i całe rodziny. Spotkać tu można również psie zaprzęgi. Alpejski klimat sprawia,że husky i malamuty czują się tu jak u siebie w domu.Izery to góry łagodne , a jednocześnie fascynujące pod względem przyrodniczym i geologicznym.

Zajmują około 1000km2, a część polska około 400km2, a więc niemal połowę*. Tworzą rozległy i rozgałęziony system grzbietów, masywów i odosobnionych szczytów. Spłaszczone kopulaste wierzchołki, przechodzące w początkowo łagodne, a niżej stromo opadające stoki odzwierciedlają skomplikowane procesy geologiczne i tektoniczne, które kształtowały pasmo.

Rozczłonkowane głębokimi dolinami rzek i potoków, upstrzone skalnymi ostańcami, a czasem ostrymi skaliskami tworzą niezwykły krajobraz. Góry Izerskie są nieznacznie asymetrycznie nachylone ku południowemu-wschodowi. W tym samym kierunku z północnego zachodu przebiegają główne izerskie grzbiety.

Północne stoki, zwłaszcza Oldrzychowskiego i Hejnickiego Grzbietu, są bardzo strome. Południowe zaś łagodniej przechodzą w pogórze, a we wschodniej części w Karkonosze.Znaczne obszary w Górach Izerskich tworzą rozległe zrównania wierzchowinowe porośnięte łąkami i kosodrzewiną. Największa z nich to Izerska Łąka przez którą meandruje Izera. To chyba najbardziej niezwykła rzeka w Polsce, bo jej górny bieg wygląda jak dolny wielu innych rzek. Takie osobliwości czynią z Góry Izerskie niezwykłą krainę, którą koniecznie trzeba odwiedzić!

Góry Izerskie mają złożoną budowę. Geologowie przypisują je do metamorfiku izerskiego. To formacja geologiczna powiązana z inną – krystalinikiem karkonosko-izerskiem, budującym Karkonosze i część czeskich Góry Izerskie. W polskich Górach Izerskich występują przede wszystkim gnejsy, granitognejsy oraz łupki łyszczykowe.Niewielki kamieniołom w Kotlinie, w którym wydobywano piryty

Ale między pospolitymi skałami kryją się również cenniejsze dla człowieka skały i kruszce: kwarc w bardzo czystej postaci, turmaliny, granaty, ruda cyny, kobaltu, nieco złota i wiele innych.Kilka miejsc na mapie Góry Izerskich okazało się wyjątkowo hojnych. Walonowie wskazywali na Wieczorny Zamek (Zwalisko), Jagnięcy Potok na Izerskiej Łące, Złotą Jamę oraz Dolinę Małej Kamiennej.

Jednak najbardziej znane ze “skarbów” było ujście Šafirovego potoku do Jizerki na Malej jizerskej louce. Lista minerałów jakie tam znajdowano jest długa: amfibole, apatyty, diopsyty, tytanity, ametysty, awanturyny, chalcedony, chryzoprazy, kryształy górskie, granaty, cyrkony, turmalin i czarne ilmenity, nazywane izerynami. Zapisy z 1845r. świadczą, że izeryny były niezłym źródłem dochodu mieszkańców Jizerky i Gross-Iser. Kobiety i dzieci wybierały je z potoków i sprzedawały do Berlina i Drezna na wyrób biżuterii żałobnej.Najcenniejsze ale zarazem najrzadsze w Górach Izerskich są rubiny i szafiry. Znajdowane okazy osiągają do 1 cm wielkości i uchodzą za najpiękniejsze w Europie.

Minerałem mającym największe znaczenie przemysłowe w polskich Izerach okazał się niemal czysty kwarc. Występuje w postaci grubej na kilkaset metrów i długiej na 10km. żyły. Najpłycej zalega na samym szczycie Białego Kamienia (1088m n.p.m.). Wydobycie kwarcytu w tym miejscu rozpoczęte już w XIIIw. kontynuowane do niedawna było w kopalni “Stanisław”. Do 1902r. przerabiano go na szkło kryształowe w izerskich hutach.

Kolejnym bogactwem z wnętrza gór są tryskające wody. Źródła izerskich potoków i rzek są zasobne w bardzo smaczną wodę. Jednak najwartościowsze są wody mineralne. W Górach Izerskich jest kilka uzdrowisk z wodami mineralnymi. W czeskiej części gór tryskają zdroje we Vratislavicích nad Nisou, w Lázniach Libverda oraz opodal Nowego Miasta pod Smrkiem w dolinie Ztraceného potoka.

Po polskiej stronie granicy radoczynne szczawy (ogromna rzadkość w Polsce) występują w okolicach uskoku tektonicznego pod Świeradowem Zdrój, a wody bogate w magnez pod Czerniawą Zdrój. Być może jest ich znacznie więcej lecz są nierozpoznane.Skład mineralny świeradowskich i czerniawskich źródeł jest dość bogaty i mają właściwości lecznicze. Mimo lekkiego metalicznego posmaku są bardzo smaczne i będąc w hali spacerowej Domu Zdrojowego w Świeradowie warto spróbować kubeczek.
Warunki klimatyczne w Górach Izerskich wyróżniają je spośród innych pasm sudeckich. Wyjątkowe roczne sumy opadów osiągające nawet 1600mm, są najwyższe w Sudetach. Istotne jest to, że rozkładają się równomiernie w ciągu roku co powoduje, że Izery są nieustannie mokre i śnieżne

Pokrywa śniegowa jest wyjątkowo gruba, przeciętnie 150cm. W środkowej części pasma, tam gdzie występują rozległe zrównania – okolice Orla, Izerska Łąka, Mala jizerska louka, Velká klečová louka, okolice Rozdroża pod Cichą Równią – dochodzi nawet do 4 metrów. Z uwagi na niskie temperatury śnieg utrzymuje się bardzo długo: od listopada do maja, a zdarzają się lata kiedy to ostatnie łachy firnu topią się dopiero w czerwcu.

Rzeźba terenu oraz warunki wodne powodują zamglenia. Nocą często występują spływy zimnego powietrza z wyższych partii gór, które w zaklęśnięciach terenu utrzymuje się bardzo długo. Na Izerskiej Łące powoduje to tzw. mrozowiska, niespotykane na taką skalę w żadnym innym miejscu w Polsce.

Bardzo duże dobowe amplitudy temperatur przekraczają niejednokrotnie 25°C. Temperatura nawet w środku lata, nad ranem, czasem spada poniżej zera! To bardzo surowy klimat. Nic dziwnego, że Izerska Łąka nazywana jest przez niektórych “małą Syberią” a Jakuszyce “Jakucją” (choć to pewnie bardziej z uwagi na fonetyczne podobieństwo).(*)

(*) – tekst na podstawie materiałów http://www.szklarskaporeba.pl – Arkadiusz Lipin

Wodospad Szklarki

Malowniczo położony na terenie Enklawy Karkonoskiego Parku Narodowego, obejmującej przepiękny przełomowy odcinek potoku Szklarka tzw. Wąwóz Szklarki. W środkowej części Wąwozu, na skalnym progu na wysokości 520 m n.p.m. znajduje się Wodospad Szklarki, spadający w dół kaskadą zwężającą się u dołu i skręcającą spiralnie. Strumień wody wodospadu ma wysokość 13,3 m.

Na lewym brzegu skalnego progu znajdują się okazałe marmity (przegłębienia w dnie strumienia lub rzeki powstałe w wyniku eworsji u podnóża wodospadu lub progu skalnego). Pierwsze wzmianki o Wodospadzie Szklarki pochodzą już ze średniowiecza. Przez wszystkie stulecia wodospad był uwieczniany w opisach, rycinach i obrazach, bowiem uważano to miejsce za szczególnie romantyczne i piękne. W 1868 roku przy wodospadzie wybudowano gospodę, która z czasem przekształcona została w dzisiejsze Schronisko „Kochanówka”. Niebywałą atrakcją dla XIX turystów było regulowanie przepływu wody dopływającej do wodospadu i spuszczanie jej po pobraniu opłat od gości.
Dojście: z centrum miasta szlakiem zielonym wzdłuż rzeki Kamienna lub szlakiem czarnym (szlak okrężny wokół Szklarskiej Poręby). Obok Wodospadu Szklarki biegnie też szlak niebieski z Piechowic do schroniska „Pod Łabskim Szczytem”.

Wodospad Kamieńczyka

Najwyższy wodospad w polskich Karkonoszach. Próg wodospadu znajduje się na wysokości 843 m n.p.m. Wodospad spada trójstopniową kaskadą o wysokości 27 m do przepięknego Wąwozu Kamieńczyka.

Wąwóz Kamieńczyka ma ok. 100 m długości, jego pionowe, skalne ściany osiągają ponad 25 m wysokości, a szerokość na niektórych odcinkach nie przekracza 4 metrów.

Za środkową kaskadą wodospadu znajduje się, po części wykuta sztucznie przez Walończyków, jaskinia – tzw. „Złota Jama” ze skupiskami pegmatytu i ametystów. Przy wodospadzie znajduje się schronisko „Kamieńczyk” i „Szałas Sielanka”.

Urok i baśniowy klimat wąwozu Kamieńczyka docenił Andrew Adamson reżyser brytyjskiej produkcji „Opowieści z Narnii: Książę Kaspian”.

Nakręcono tu sceny do ekranizacji tej znanej i cenionej książki C. S. Lewisa. Mieszkańców Szklarskiej Poręby nie dziwi wybór producentów filmu. W wąwozie Kamieńczyka, z jego pionowo wznoszącymi się skalnymi ścianami, szumem spadającej z wysoka wody można poczuć się jakbyśmy zeszli do baśniowego królestwa.

Kamieńczyk doczekał się jednak swojej własnej opowieści. Jak głosi legenda wodospad powstał z łez siedmiu rusałek, które opłakiwały śmierć jednej z nich zakochanej w Kamieńczyku Broniszu, który wysoko w Karkonoszach szukał szlachetnych kamieni aby pomóc w biedzie chorej matce.

Łabudka, bo tak nazywała się rusałka, nie bacząc na ostrzeżenia sióstr zakochała się w śmiertelniku. Oddała mu swój cały skarb – drogocenne kamienie, aby ten mógł przeznaczyć je na leczenie chorej matki. Bronisz, który odwzajemnił uczucie rusałki obiecał, że niedługo wróci. Tak się jednak nie stało, choć Łabudka wypatrywała Bronisza prze wiele dni.

W końcu chora z tęsknoty postanowiła odszukać ukochanego. Ruszyła spod swego domu pod Łabskim Szczytem na północ w kierunku Hali Szrenickiej. Stamtąd ostrożnie posuwała się w dól. Nagle zobaczyła przerażający widok – ciało swego ukochanego, który spadał ze skalnego urwiska. Rusałka z wrażenia poślizgnęła się i upadła koło Bronisza. Siostry długo płakały nad losem kochanków, a z ich łez powstał wodospad Kamieńczyka – jedno z najpiękniejszych miejsc w Karkonoszach.
tekst: Anita Kaczmarska

Dojście: z centrum miasta szlakiem czerwonym (GSS) – od węzła szlaków Szklarska Poręba-centrum ul. Sikorskiego lub szlakiem czarnym biegnącym obok dolnej stacji Kolei Linowej “Szrenica”

Szrenica

Górujący nad miastem szczyt w Głównym Grzbiecie Karkonoszy o wysokości 1362 m n.p.m., na który prowadzi krzesełkowa Kolej Linowa SKI ARENY Szrenica. Na szczycie znajduje się znane schronisko górskie „Szrenica” , a wierzchołek góry pokryty jest granitowym gołoborzem. Mimo, iż Szrenica nie jest górą wysoką, panują tu warunki śniegowe takie, jak w Alpach na wysokości 2000 m n.p.m., co wybitnie sprzyja funkcjonowaniu dobrej infrastruktury narciarskiej. 20 km nartostrad na zboczach Szrenicy oraz cały zespół wyciągów od lat przyciąga do Szklarskiej Poręby amatorów białego szaleństwa. Szrenica jest również rewelacyjnym punktem widokowym na Kotlinę Jeleniogórską, Góry Izerskie i Góry Kaczawskie. Obok ciekawe grupy skalne – Końskie Łby, Szronowiec, Trzy Świnki.

Dojście: szlakiem czerwonym (Główny Szlak Sudecki) lub dla mniej wytrwałych wjazd wyciągiem krzesełkowym i dojście ok. 10 min. łącznikiem czarnym. Północne i wschodnie zbocza Szrenicy trawersuje szlak zielony z Hali Szrenickiej przez Końskie Łby do schroniska Pod Łabskim Szczytem.

Śnieżne Kotły

Dwa najlepiej wykształcone kotły polodowcowe w Karkonoszach z dobrze zachowanymi formami glacjalnymi. Są one rozdzielone wąską skalną grzędą i wciśnięte w północne zbocza głównego grzbietu Karkonoszy między Łabskim Szczytem, a Wielkim Szyszakiem. Pionowe ściany skalne dochodzą do około 200 m wysokości, górna krawędź Dużego Kotła położona jest na wysokości 1490 m n.p.m. W Wielkim Kotle znajdują się dwa małe Śnieżne Stawki. Duży Kocioł (Wschodni ) ma 800 m długości i 600 m szerokości łącznie z Małym Kotłem (Zachodnim) stanowią ścisły rezerwat przyrody o pow. 127 ha. Nazwa Kotłów wywodzi się z płatów śniegu, które utrzymują się pod pionowymi zerwami skalnymi do późnego lata (w 1970 r. do 2 września). Śnieżne Kotły to również najbogatsze zbiorowisko górskiej flory i to nie tylko w Karkonoszach, lecz także w całych Sudetach. Nad Śnieżnymi Kotłami skałki Czarcia Ambona – punkt widokowy na dno kotłów, obok budynek stacji przekaźnikowej RTV.

Wyciąg krzesełkowy na Szrenicę

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Całoroczna kolej 2-krzesełkowa „Szrenica” składa się z dwóch odcinków – „Szrenica I” i „Szrenica II”. Wyciąg funkcjonuje w ramach SkiArena Szrenica. Stanowi najłatwiejszy sposób dotarcia ze Szklarskiej Poręby na Szrenicę. Operatorem kolei są Sudety Lift Sp. z o.o.

Wyciąg został oddany do użytku w 1962 jako kolej z krzesełkami 1-osobowymi. Przebudowano ją na początku lat 90.XX wieku. Po przebudowie na kolej z krzesełkami 2-osobowymi, została oddana do użytku 21 grudnia 1993.

Z dolnej stacji ma również swój początek funkcjonująca w okresie zimowym kolej krzesełkowa „Karkonosz Express” na Świąteczny Kamień – z krzesełkami 6-osobowymi, o długości 2393 m, pokonująca różnicę wzniesień 508,1 m, o zdolności przewozowej 1985 osób na godzinę.

Park Ducha Gór

Jeśli chcesz przeżyć niezwykłą ekologiczną przygodę – koniecznie odwiedź Park Ducha Gór. Znajduje się on przy Domu Carla i Gerharta Hauptmannów w Szklarskiej Porębie. Jest to wspaniała okazja do zapoznania się z unikatową przyrodą Karkonoszy.

Zabytkowy park przy Domu Carla i Gerharta Hauptmannów w Szklarskie Porębie został odnowiony w 2011 roku. Stanowi on jedno z najciekawszych pod względem przyrodniczym, krajobrazowym i historycznym założeń na terenie Kotliny Jeleniogórskiej. Na obszarze ok. 4,5 ha zaprojektowano ponad kilometr przyrodniczych ścieżek górskich, które prowadzą zwiedzających szlakiem najciekawszych okazów flory parkowej.

Na trasie ścieżek usytuowano pięć domków tematycznych, każdy o indywidualnym i niepowtarzalnym charakterze:
Chata Wodnika Pożytecznego – z kołem młyńskim i balkonem, z którego rozciąga się widok na „moczydło”,
Chata Tajemna – ukryta w skarpie tak, że trawiasty dach zlewa się z otoczeniem, otwarta od frontu, z ławami i stołami wewnątrz, Gościniec Ducha Gór – oparty na 18 słupach akacjowych, wewnątrz ławy ze stołami „ogniskujące się” na otwartym kominku oraz grillu (z tyłu znajduje się pomieszczenie gospodarcze),
Chata Skrzata z mchu i paproci – o konstrukcji z desek, z dachem dwuspadowym z zastrzałami z gałęzi, pokrytym trawą, mchem i porostami. Obok chaty „grzybowy” płot oraz „grzybowy” stół z „grzybowymi” stołkami,
Chata Rzepichy Zielarki – utrzymana w charakterze prymitywnej zagrody, gdzie ściany wykonane są z pionowych sztachet korespondujących z ogrodzeniem zielarskiego ogrodu. Te naturalne, drewniane elementy małej architektury doskonale wpisują się w górski, nieco omszały i surowy charakter parku.

Dodatkową atrakcją dla najmłodszych jest Placyk dobrej kondycji – miejsce promujące aktywność fizyczną w formie placu zabaw z urządzeniami wykonanymi w stylistyce nawiązującej do pozostałych elementów małej architektury. Wielkim walorem parku są przepiękne, rozległe widoki w kierunku pasma Karkonoszy, które można podziwiać z pergoli widokowej umiejscowionej na kamiennym kręgu, skonstruowanej z drągów ułożonych na wzór szachulca, charakterystycznego dla tutejszej starej architektury.

Edukacja ekologiczna
Na terenie parku organizowane są plenerowe lekcje przyrodnicze dla dzieci i młodzieży szkolnej oraz grup zorganizowanych. Metody, forma i treść zajęć dostosowane zostały do wieku uczestników. Zajęcia z edukacji ekologicznej realizuje się w oparciu o przyrodę parku, z wykorzystaniem nowopowstałych obiektów infrastruktury: przyrodniczych ścieżek górskich, domków tematycznych, pergoli widokowej. Lekcje prowadzone są przez przewodnika – edukatora i pedagoga, towarzyszą im gry i zabawy edukacyjne. Na uczestników zajęć czeka doskonała rozrywka na Placyku dobrej kondycji. Możliwe są również zajęcia dla osób niepełnosprawnych.

Park Hauptmannów
Utworzony ponad 100 lat temu przez dwóch wybitnych pisarzy, braci – Carla i Gerharta Hauptmannów park stał się zarówno ostoją rodzinną, jak i miejscem ich twórczej pracy. Gerhart Hauptmann (1862-1946) – „ojciec niemieckiego dramatu naturalistycznego”, uhonorowany w 1912 r. literacką Nagrodą Nobla za całokształt twórczości, stworzył w Szklarskiej Porębie swoje największe dzieła: „Tkacze”, „Futro bobrowe”, „Woźnica Henschel”, „Wniebowzięcie Hanusi” czy „Kolega Crampton”. Carl Hauptmann (1858-1921) zasłynął przede wszystkim za sprawą „Księgi Ducha Gór”, będącej zbiorem dziewięciu przygód legendarnego Władcy Karkonoszy. Dzięki zamiłowaniom przyrodniczym Carla, który sprowadzał sadzonki drzew i krzewów, park zyskał swój unikalny charakter oraz różnorodność gatunkową roślin. Przy zakładaniu parku wykorzystane zostały naturalne formacje roślinno-skalne, w tym buki porastające granitowe skałki, do których dosadzono kolejne formacje drzew w grupach po kilka sztuk razem. Zasadniczą część drzewostanu stanowią drzewa iglaste uzupełnione o celowe nasadzenia, wśród których przeważają srebrne świerki, modrzewie i sosny, a szczególną uwagę zwracają sosna-wejmutka, sosna-limba, żywotnik olbrzymi, choina kanadyjska i świerk kłujący odmiany sinej, które należałoby uznać za pomniki przyrody.

Dużą wagę w formowaniu parku zwrócono na prospekty widokowe w kierunku masywu Karkonoszy, ukształtowanie polan i swobodne, luźne nasadzenia okazów drzew, które starano się należycie wyeksponować, a także utrzymanie mieszanego typu drzewostanu.Do końca II wojny światowej park uznawany był za atrakcję turystyczną Szklarskiej Poręby i wymieniany w przewodnikach jako miejsce godne odwiedzenia.

Krucze Skały

Okazała grupa skalna na prawym brzegu rzeki Kamiennej na wysokości 718 m n.p.m. Tworzą ją dwie potężne baszty granitowe o wysokości do 30 m, będące doskonałym punktem widokowym na Dolinę Kamiennej, część miasta i Góry Izerskie.
Na Kruczych Skałach funkcjonuje ośrodek sportów ekstremalnych – Szkoła Górska “Quasar”. Pod okiem instruktora można uprawiać wspinaczkę skałkową, zjechać tyrolką, skoczyć na tzw. wahadle czy przejść nad przepaścią po moście linowym.
Dojście: z centrum miasta szlakiem czerwonym (ul. Sikorskiego) potem ul. Mickiewicza.

 

Chata Walońska JUNA

Siedziba Walonów, średniowiecznych mistrzów w dziele wydobywania i przetwarzania bogactw naturalnych, rud żelaza, metali, kamieni szlachetnych i kwarcu.
Stara Chata stoi przy rozwidleniu Czeskiej ścieżki biegnącej do źródeł Łaby, miejsca prastarego kultu oraz czarnego szlaku okalającego Szklarską Porębę.
Przy Chacie funkcjonuje Pracownia Rzeźbiarska.
W mrocznych komnatach Chaty prowadzone są spotkania, podczas których można wysłuchać historii Walończyków na terenie Sudetów oraz starych podań i legend związanych z tymi górami. Wśród bogatych zbiorów kamieni półszlachetnych i minerałów zgromadzonych na miejscu, można zobaczyć także te, które występują w Karkonoszach.

Osada Średniowiecznych Poszukiwaczy Skarbów

Osada średniowiecznych poszukiwaczy skarbów, w której grupa entuzjastów pieczołowicie rekonstruuje nie tylko dawne urządzenia górniczo hutnicze, ale pod okiem specjalistów, odtwarza dawne zawody rzemieślników Walońskich (hutnik, kowal, płatnerz, garncarz, tkacz, snycerz, cieśla, powroźnik, kurzak, piekarz).

W naszej osadzie zwiedzający pod opieką przewodnika mogą własnoręcznie uruchamiać średniowieczne urządzenia górnicze, które odtworzyliśmy, opierając się na zapiskach dawnych kronikarzy i inżynierów górniczych.

Po zwiedzeniu części edukacyjnej, uczestnicy mogą wybrać dla siebie odpowiedni warsztat, gdzie przy pomocy specjalistów z danej dziedziny, każdy chętny może wykonać własnoręcznie niepowtarzalną pamiątkę z naszych gór.

Leśna Huta

Dzięki bogatym złożom kwarcu i dużej ilości niezbędnego drzewa w podkarkonoskich lasach Szklarska Poręba od dawien dawna związana była ze szklarstwem. Pierwsza huta powstała w dzisiejszej Szklarskiej Porębie Dolnej, nad Szklarskim Potokiem w połowie XIV wieku.

Dziś wielowiekową tradycję hutnictwa w naszym mieście podtrzymuje mistrz Henryk Łubkowski, który Leśną Hutę prowadzi wraz z rodziną. W hucie na oczach widzów wykonuje się ręcznie formowane szkła barwione w masie. Można obserwować wytop różnych form szklanych od ozdób po wazony i naczynia. Hutnicy używają przy tym dawnych narzędzi i form kuglerskich, co przydaje produkowanym tutaj przedmiotom dodatkowego waloru rzemieślniczej perfekcji. Materiałem jest przede wszystkim stłuczka szklana z domieszką piasku szklarskiego.

Przy obiekcie sklep z własnymi wyrobami.

Muzeum Ziemi

W muzeum prezentowana jest stała wystawa kamieni szlachetnych i ozdobnych z Sudetów i ze Świata.

Wśród polskich minerałów na szczególną uwagę zasługują okazy siarki i barytu z Machowa, chryzoprazy ze Szklar, pokaźnej wielkości agaty z Gór Kaczawskich, karkonoskie ametysty, szczotki kwarcowe z Gór Izerskich oraz kwarce dymne z rejonu Strzegomia. Kolekcję uzupełniają eksponaty z najodleglejszych stron świata: Rosji, Brazylii, Kenii czy Australii. Wszystkie te niezwykłości eksponowane są w odrestaurowanych wnętrzach historycznej Karczmy Głodowej.

W obiekcie zachowały się oryginalne piwnice, które udostępniane są do zwiedzania dla najbardziej dociekliwych turystów. Zobaczyć tam można XVIII wieczny piec chlebowy oraz stare narzędzia potrzebne przy wypiekaniu chleba.

Ciekawostką prezentowaną w Muzeum Ziemi jest replika obrazu Matki Bożej Łaskawej z Krzeszowa. Jest to jedna z czterech kopii tego obrazu wykonana z okazji koronacji Matki Boskiej Krzeszowskiej przez Papieża Jana Pawła II.

Galeria Szkła Artystycznego

W galerii szkła artystycznego znajduje się unikatowa na skalę światową ekspozycja wyrobów szklanych wykonanych w jednej z najstarszych i najtrudniejszych technik szklarskich – millefiori (tysiąca kwiatów). Część okazów pochodzi z początków ubiegłego wieku i nawiązuje do najlepszych tradycji szklarskich huty Józefiny znajdującej się w Szklarskiej Porębie. Część natomiast- to wyroby współczesne autorstwa jedynego w kraju i jednego z nielicznych na świecie hutników szkła, który mistrzowsko opanował arkana millefiori, Tomasza Gondka. W galerii można także podziwiać autorskie wyroby mistrzów szklarskich pochodzących z naszego regionu. W pracowni szkła zwiedzający mają możliwość osobistego uczestniczenia w procesie wytwarzania wyrobów ze szkła kryształowego i poczucia magii tej niezwykłej, zanikającej obecnie sztuki.

Krąg 2000 Azyl Żelaznych Ludzi

U stóp Szrenicy w Kamiennym Kręgu stoją Żelaźni Ludzie Zbigniewa Frączkiewicza – jedno z najważniejszych i najbardziej oryginalnych przedsięwzięć rzeźbiarskich zrealizowanych w ostatnich dziesięcioleciach w Polsce.

Zbigniew Frączkiewicz to artysta zaliczanego do najważniejszych, a przy tym do najbardziej wszechstronnych polskich rzeźbiarzy współczesnych. W latach 1965 -1971 studiował na ASP w Warszawie na Wydziale Rzeźby – dyplom w pracowni Tadeusza Łodziany.

Od 1989 roku mieszka w Szklarskiej Porębie, gdzie tworzył ośrodek pracy twórczej w kamieniołomie, prowadził Galerię F (1990 -1999), organizuje plenery rzeźbiarskie.

Artysta realizuje monumentalne rzeźby z kamienia i żelaza. Obok Żelaznych Ludzi (1984r.) jest m.in. autorem pomnika ofiar Lubina’82 (1991/92), siedmiometrowej figury Chrystusa na Krzyż Milenijny w Bolesławcu (2000/1).

Ważniejsze wystawy w kraju to: akcja “Umarłym Lasom” zrealizowana na Izerskich Garbach (1989), “Sakralna Rzeźba Świecka” w BWA Jelenia Góra, “My z XX wieku” (2004) we wrocławskiej galerii “Awangarda” i na Starym Rynku, “Sculpture Grande” (2004 i 2005) w Galeria Art Faktory w Pradze, “Traktorzysta” i “My z XX w” – Industriada Gliwice 2010, “Rzeźba polska w cieniu Alp w St. Urban” Szwajcaria 2010.

Swe monumentalne rzeźby z kamienia i żelaza artysta wystawiał również m.in. w Mainz, Hanowerze, Fellbach, Worpswede, Karlsruhe, Wiedniu czy w Berlinie.

Pierwsze rzeźby z cyklu Żelaźni Ludzie powstały niemal 30 lat temu. Żelazny człowiek stoi wyprostowany z luźno opuszczonymi rękoma, oczy utkwione są w dal. Ten pozorny spokój kompozycji burzy jej forma. Muskularne ciało, mięśnie naprężone do granic możliwości, poza pełna napięcia.

Części ciała: tułów, nogi, genitalia, dłonie, głowa to oddzielne, skończone formy połączone grubymi śrubami. Żelazny człowiek jest ciężki, toporny, przerażający swą brzydotą i dosłownością przedstawienia. Bezduszna, epatująca postać z nieobecnym wyrazem twarzy, stojąca jak maszyna a jednocześnie zagubiona i samotna.

Od 1984 roku powstało kilkudziesięciu Żelaznych. Zwielokrotnienie tych figur, ustawienie ich w różnym kontekście budzi wieloznaczne, uniwersalne skojarzenia od: „człowieka z żelaza” minionej industrialnej dekady, po bezdusznego zuniformizowanego człowieka naszych czasów….

”Praca ta współcześnie zmusza do stawiania pytań o ludzką tożsamość, miejsce na ziemi, własną istotę, poczucie indywidualności, wartość jednostki, autonomię człowieka, jego miejsce i rolę w społeczeństwie „…(na podst. katalogu wystawy M. Łojko). Niezwykle sugestywni, pełni kontekstów Żelaźni nigdy nie pozostawiają widzów obojętnymi. Wywołują zachwyt, zdumienie, niepokój a nawet zgorszenie. Poruszają głębokie emocje.

Krąg 2000 Azyl Żelaznych Ludzi to jak pisze na swej stronie (www.zbignief.pl): „to obiekt zawierający w sobie doświadczenia i marzenia, jakie towarzyszą mi od lat. Istnieje od pewnego czasu w Szklarskiej Porębie, u podnóża góry – Szrenicy. Jest rzeźbą i architekturą równocześnie. Ulega przekształceniom, jest elementem procesu zależnego od czasu, pór roku, dnia czy nocy, ale też moich emocji i idei. Jest pracownią, galerią (F) miejscem spotkań, zabaw i refleksji”. (tekst: Anita Kaczmarska)

Krąg 2000 Azyl Żelaznych Ludzi stoi niedaleko centrum miasta przy ul. Kilińskiego (droga dojazdowa do kolei linowej)

Chybotek

Od XIX wieku jedna z głównych atrakcji turystycznych Szklarskiej Poręby. Kilkumetrowej wysokości grupa skalna złożona z kilku granitowych bloków. Najwyżej położony kamień o średnicy ok. 4 m wsparty w 2 miejscach daje się łatwo rozkołysać. Ze względu na swój kształt zwany był także „Misą cukru”.
Z Chybotkiem związane są walońskie podania i legendy o Duchu Gór. Skałę tę otaczała aura tajemniczości i według starodawnych opowieści zamykała ona wejście do podziemnego skarbca.

Dojście: od szlaku niebieskiego. W pobliżu Złoty Widok i Grób Karkonosza.

Zakręt Śmierci

Na Drodze Sudeckiej, pomiędzy Szklarską Porębą a Świeradowem Zdrój, na wysokości 775m n.p.m. znajduje się bardzo ostry i niebezpieczny zakręt (droga zatacza łuk prawie 180′ ).
Wspaniały punkt widokowy na panoramę Karkonoszy, miasto i Kotlinę Jeleniogórską. Zakręt Śmierci swoją nazwę zawdzięcza licznym wypadkom samochodowym spowodowanym przez niezachowujących należnej ostrożności kierowców.

Poniżej Zakrętu Śmierci przy szlaku na Zbójeckie Skały znajduje się sztolnia starej kopalni pirytu z XVII w.

Dojście: ul. Buczka, Dworcowa, Armii Krajowej kierunek na Świeradów Zdrój. Przez Zakręt Śmierci prowadzi szlak czarny (okrężny wokół Szklarskiej Poręby) i szlak żółty ze Szklarskiej Poręby Dolnej przez Zbójeckie Skały na Wysoki Kamień.

Park Rozrywki Esplanada

W samym sercu Szklarskiej Poręby, przy głównej drodze krajowej nr 3 położony jest Rodzinny Park Rozrywki Esplanada z atrakcjami dla małych i dużych.

Z centrum miasta widać konstrukcję górskiej kolejki grawitacyjnej „Alpine Coaster”. Ponad 500 metrowy zjazd poprowadzony między drzewami daje dużo emocji nie tylko dzieciom, ale również dorosłym. Tu nie ma żadnej zasady. Krzyczą i najmniejsi i dorośli, ale zawsze jest to okrzyk radości. Z urządzenia pod opieką dorosłych mogą korzystać dzieci już od 3 roku życia.

W głębi parku czekają kolejne atrakcje. „Wieża emocji” to urządzenie na którym przez chwilę można poczuć stan nieważkości. Dzieje się tak, gdy spada się z prędkością 6 m/s. Tutaj również obowiązuje równouprawnienie. Nie ma zasady, że dorośli krzyczą mniej. A może jest nawet odwrotnie. Z „Wieży emocji” mogą korzystać dzieci już od 6 roku życia i co najmniej 120 cm wzrostu.

W sezonie zimowym pod muszlą koncertową czynne jest lodowisko, przy którym czynna jest wypożyczalnia łyżew. Tańce na lodzie przy muzyce w tonacji “Trójki” trwają do późnego wieczora.

Pokolenia mogą spróbować gry w „Mini Golfa”. Wygrywa ten zawodnik, który piłeczkę umieści w dołkach przy najmniejszej liczbie uderzeń. W parku rozstawionych jest 18 pól do gry z różnymi przeszkodami.

Dla najmłodszych dzieci przygotowany jest „Labirynt” oraz „Ogród Dmuchańców”. Pierwsza zabawka to zadaszony dwupoziomowy domek z przeszkodami, labiryntem korytarzy, ślizgawką i basenem kulkowym. Raj dla maluchów. „Ogród Dmuchańców” to ślizgawka, góra wspinaczkowa i tunel przeszkód.

W podcieniach budynku Esplanada dzieci mogą się ścigać na elektrycznych samochodach i motorach, walczyć na Laser Pontonach, ujeżdżać byka na symulatorze. To świetna zabawa nie tylko dla dzieci.

Na terenie Parku odbywają się też koncerty i zawody sportowe. Park działa przez cały rok.

Dinopark

Dinopark położony jest w otulinie Karkonoskiego Parku Krajobrazowego w miejscowości Szklarska Poręba. Górski klimat i bliskość natury połączona została z parkiem edukacji i rozrywki dla osób w różnym wieku. Piękno i urokliwość tego miejsca oraz niezliczona ilość atrakcji sprawi, że każdy znajdzie tu coś dla siebie i spędzi niezapomniane chwile.

Jedną z głównych atrakcji parku jest ścieżka edukacyjna na której znajdują się rekonstrukcje kilkudziesięciu naturalnej wielkości dinozaurów. Tropem dinozaurów można przejść przez 500 mln lat ziemi i odbyć przyjemną lekcję historii. Sceneria pięknego lasu ze starymi drzewami, naturalnymi blokami skalnymi oraz bujną roślinnością pozwoli poczuć klimat sprzed milionów lat.

 

Muzeum Mineralogiczne

W Muzeum Mineralogicznym w Szklarskiej Porębie można obejrzeć blisko 3000 eksponatów: minerałów i skamieniałości z całego świata, a także jeden eksponat z kosmosu – meteoryt Gibeon. Przed budynkiem muzeum znajduje się jedyny w Europie “LAS KARBOŃSKI”. Są to skamieniałe pnie drzewa Dadoxylon, które rosły około 300 milionów lat temu.

Interesującym działem muzeum są skamieniałości i szkielety dinozaurów. Jest to największa w Polsce prywatna kolekcja tych gadów z przed milionów lat. Wśród eksponatów znajdują się również jaja dinozaurów z Chin.
Najstarsze skamieniałości w muzeum są to stromatolity z Gór Kaczawskiech, sprzed 570 milionów lat oraz trylobity, których wiek szacuje się na 530 milionów lat (kambr).

Muzeum zapewnia salę audio-video, gdzie wyświetlane są filmy popularnonaukowe.

Muzeum Energetyki

W Muzeum Energetyki w Szklarskiej Porębie – mieszczącym się w budynku starej siłowni wodnej – można zobaczyć (i dotknąć!) urządzenia wykorzystywane niegdyś zarówno przez energetyków, jak i odbiorców energii elektrycznej. Są wśród nich liczniki energii elektrycznej, przekładniki prądowe i napięciowe niskiego i wysokiego napięcia, transformatory, izolatory stacyjne i liniowe, prądnice, przyrządy pomiarowe.

Znaleźć można tu wszystko co związane było i jest z energetyką, począwszy od czasopism i książek, munduru inżyniera energetyka I stopnia, poprzez adresarkę (adresograf) z 1925 r. przeznaczoną do drukowania tekstów rachunków za energię elektryczną, wytłaczanych na płytach cynkowych, aż po agregat prądotwórczy z 1912 r.

Eksponaty, pieczołowicie restaurował przez te lata wieloletni kustosz – Pan inż. Ludwik Szczepaniak.Najstarsze spośród blisko 600 eksponatów pochodzą z 1900 r., wiele z nich zachowało sprawność aż do dzisiaj.

W muzeum, niewątpliwą atrakcją, jest działająca przepływowa elektrownia wodna. Przez długie lata była ona niedostępna dla zwiedzających. Dopiero w 1995 r. otwarto balkon widokowy, z którego doskonale widać halę maszyn i hydrozespół z dwiema turbinami Francisa (0,057 MW i 0,099 MW), pracującymi na wspólny generator asynchroniczny.

Muzeum Energetyki Otwarte zostało w dniu 15 maja 1975 r. przez Jeleniogórski Oddział Stowarzyszenia Elektryków Polskich. Inicjatorem powstania (początkowo) Minimuzeum w 1975 roku był inż. Ludwik Szczepaniak – Zasłużony Senior SEP. Aktu otwarcia wówczas Minimuzeum dokonał Zasłużony Senior SEP – Pan Teofil Gawarecki.

Park linowy – Trollandia

Park linowy znajduje się na terenie parku miejskiego w centrum miasta, przy ul. Obrońców Pokoju – naprzeciwko Skweru Radiowej Trójki.

Na uczestników czekają dwie trasy linowe o różnym stopniu trudności.
Pierwsza to zielona, której przeszkody zainstalowane są na wysokości od 4 do 10 m wysokości.
Druga to czerwona o podniesionym stopniu trudności przeszkód zainstalowanych na wysokości od 6 do 18 m nad ziemią. Łącznie goście mają do pokonania 26 stanowisk o łącznej długości ok. 400m.

 

Wystawa Klocków LEGO

Unikalne modele z klocków Lego, interaktywne makiety, ciekawe efekty specjalne.
Wystawa rozmieszczona na powierzchni około 300 m2. Świetna zabawa z klockami Lego – uczy, bawi i rozwija.
Wystawa jak z bajki.

Oprócz zwiedzania zachęcamy do budowania z klocków lego . W naszej Sali zabaw można wykazać się kreatywnością i budować z klocków.

Wystawa przyjazna dla osób niepełnosprawnych oraz rodzin z małymi dziećmi – łagodny podjazd dla wózków.
Przyjdź i zobacz, baw się razem z nami.

Fantastyczny świat z klocków Lego – wystawa i sklep.

 

Teksty i zdjęcia na podstawie materiałów http://www.szklarskaporeba.pl